Composteren. Voor uw tuin, uw bomen en voor het klimaat

Met uw eigen compost kunt u een kleine maar waardevolle bijdrage leveren aan de bescherming van het milieu. Met de restjes uit je keuken en materialen uit de tuin creëer je een levend ecosysteem, sla je kooldioxide op en verbeter je de bodem. En u kunt uw eigen meststof maken, uw zwarte goud, die u later kunt gebruiken voor uw bomen en andere planten. 

Klinkt heel goed, toch?

Laten we het eens nader bekijken:

Wat is composteren eigenlijk?

Composteren is een essentieel onderdeel van elke biologische tuin. Composteren is de afbraak van plantaardige en minerale materialen en het ontstaan ​​van voedingsrijke humus. De verkregen compost levert waardevolle voeding voor planten, die deze indien nodig afbreken.

Wat gebeurt er als je niet composteert?

Als u niet composteert, wordt waardevol organisch materiaal verbrand of op een afgelegen locatie gecomposteerd. Je mist de kans om lokaal een kleine bijdrage te leveren en het lokale ecosysteem te versterken.

Als uw afval op een stortplaats belandt, wordt het daar meestal afgebroken onder anaerobe omstandigheden, dus zonder toevoer van zuurstof. Bij dit proces komt methaan vrij, een broeikasgas dat vele malen schadelijker is voor het klimaat dan CO2. Dit is belangrijk omdat methaan aanzienlijk bijdraagt ​​aan de opwarming van de aarde. Er wordt geschat dat ongeveer 20% van de mondiale methaanuitstoot afkomstig is van stortplaatsen.

Composteren daarentegen is een natuurlijke manier om afval te recyclen, waarbij organische materialen onder aërobe omstandigheden worden afgebroken. Dit proces produceert CO2 in plaats van methaan, en het eindproduct – compost – is een waardevolle humus die de bodemkwaliteit verbetert, de waterretentie verhoogt en de plantengroei bevordert.

En net zo belangrijk: composteren sluit de nutriëntenkringloop en vermindert de behoefte aan kunstmest, waarvan de productie en het gebruik ook schadelijk kunnen zijn voor het klimaat. Bovendien bindt compost koolstof in de bodem en helpt zo de atmosferische CO2-concentraties te verlagen.

De ideale locatie voor uw compost

Een plaats beschermd tegen de wind in halfschaduw is ideaal voor de compostplaats. Uw compost moet in contact staan ​​met de bodem, zodat bodemorganismen er direct toegang toe hebben. Het moet worden beschermd tegen te veel neerslag en te veel zon en hitte.

Welke materialen kun je composteren?

In principe kunt u alle plantaardige materialen composteren, zoals groente- en fruitresten, koffiedik, theezakjes en tuinafval zoals bladeren, gras en kleine takjes. Je kunt eierschalen ook composteren. U moet echter vlees, zuivelproducten en olieachtige voedselresten vermijden, omdat deze ongedierte kunnen aantrekken en moeilijker te composteren zijn. Zorg er ook voor dat er geen plastic in je compost terechtkomt.

Hoe ga je te werk bij het composteren?

• Zorg ervoor dat uw composthoop contact maakt met de grond. Hierdoor is de uitwisseling en regulatie van vocht, levende wezens en voedingsstoffen met de bodem mogelijk.
• Voeg rijpe compost toe aan uw compost om hem op weg te helpen. Heeft u toegang tot volwassen compost? Misschien heeft uw buurman nog een schep vol over? Als alternatief kunt u een in de handel verkrijgbare compoststarter gebruiken.
• Zorg voor de juiste verhouding tussen “groen” (stikstofrijke materialen zoals keukenafval en vers gemaaid gras) en “bruin” (koolstofrijke materialen zoals bladeren, stro en houtsnippers). Een goede verhouding ligt rond de 2:1, d.w.z. twee keer zoveel ‘bruin’ als ‘groen’.
• Als u tuinmateriaal composteert, raden wij u aan het materiaal vóór het composteren te versnipperen. Dit is vooral de moeite waard voor houtachtig afval zoals takken en twijgen.
• Zorg voor voldoende luchttoevoer. Om te voorkomen dat de compost gaat rotten, heeft deze zuurstof nodig. Een manier om dit te doen is door de compost af en toe om te draaien. Wij raden aan om de compost één tot twee keer per jaar te keren en los te maken. Wandere mogelijkheden zijn, Meng grover materiaal en zorg voor voldoende ventilatieopeningen in uw compostbak.
• Houd vocht onder controle: De compost moet vochtig maar niet nat zijn. Een te droge compost vertraagt ​​het afbraakproces, terwijl een te natte hoop gaat rotten. Als het langere tijd niet regent, kunt u de compost bevochtigen met regenwater. Als het hevig regent, kunt u het afdekken met compostbeschermingsvlies, stro of rietmatten.
• Wees geduldig: Composteren is een natuurlijk proces dat tijd kost. Afhankelijk van de omstandigheden kan het enkele maanden tot een jaar duren voordat de compost volwassen is en klaar is voor gebruik.

Nog wat achtergrondinformatie: welke processen zijn betrokken bij composteren?

Wanneer dieren of planten sterven, wordt hun biologische massa door kleine organismen en microben afgebroken en omgezet in stabiele humusstoffen. Het ontbindingsproces dat optreedt kan op twee manieren plaatsvinden:

• Door verrotting: Dit proces vindt plaats in afwezigheid van zuurstof (anaëroob). De actieve microben hebben geen zuurstof nodig. Naast onwelriekende gassen zoals waterstofsulfide, boterzuur en ammoniak worden ook fenolverbindingen gevormd. Deze zijn giftig en schadelijk voor veel planten.
• Door rotten: Dit proces vindt plaats onder toevoer van lucht met behulp van luchtademende microben. Dit proces is alleen succesvol als het te composteren materiaal in een geschikte staat verkeert en op een bepaalde manier is samengesteld. De C/N-verhouding, vochtigheid en ventilatie moeten in balans zijn.

Tip: Doe af en toe een geurtest, want een slechte geur is een duidelijke indicatie van verrottingsprocessen.

Voor meer informatie raden wij de gratis versie aan Compostprimer van het Federaal Milieuagentschap.  

Wormencompost: Composteren met regenwormen

Een bijzondere vorm van composteren is de productie van WormencompostCompostwormen zetten organisch keukenafval om in voedingsrijke humus. Het eindproduct bevat waardevolle plantenvoedingsstoffen, humuszuur en diverse micro-organismen die het bodemleven bevorderen.

Wormencompost kan zelfs op kleine oppervlakken worden geproduceerd, waardoor het geschikt is voor veel huishoudens. De geproduceerde wormenhumus kan direct worden gebruikt om de bodem te verbeteren. Daarnaast wordt er een product gemaakt dat wormenthee of wormencompostextract wordt genoemd en dat als vloeibare meststof kan worden gebruikt.

Wormencompost is bijzonder geschikt voor de verzorging van bomen, omdat het niet alleen voedingsstoffen levert, maar ook de bodemstructuur verbetert en het bodemleven versterkt.

Bokashi als gefermenteerde compost

Naast de klassieke compost zijn er ook bokashi Nog een manier om keukenafval nuttig te gebruiken. Organisch materiaal wordt door micro-organismen gefermenteerd in afwezigheid van lucht, in plaats van afgebroken door zuurstof.

Bokashi neemt weinig ruimte in beslag en is daarom ook geschikt voor balkons of terrassen. Na een verdere rijpingsperiode kan het gefermenteerde materiaal in de grond worden verwerkt, waar het het bodemleven bevordert en waardevolle voedingsstoffen levert.

Composteren en bokashi hoeven elkaar niet uit te sluiten. Veel tuiniers gebruiken beide methoden om organisch afval te verwerken en hun grond op de lange termijn vruchtbaar te houden.

Bemest je bomen met compost.

Als u nu zelf compost hebt gemaakt en wilt weten hoe u deze kunt gebruiken om uw bomen te bemesten, raden we u het volgende artikel aan: Hoe bemest je bomen op de juiste manier??